Elk blad valt eens van de boom…

blad vd boomNu de herfst de bomen in volle kleur zet, valt weer op wat een boeiende biotoop bomen, parken en bossen vormen. Het is de plaats waar  vergankelijkheid en nieuw leven zichtbaar in elkaar overgaan. De jaarringen van gevelde bomen laten u als het ware in de tijd terugkijken. De indrukwekkende stamschijf in het In Flanders Fields Museum toont o.a. de zwarte verwondingen van WO I.

Bossen blijven plekken waaraan avontuur en fantasie, beleefd in de kindertijd, blijven kleven. Welke herinneringen komen niet bij u boven bij het woord ‘bosspel’?

Uit de talrijke titels over bomen en bossen vermelden we hier enkele bijzondere exemplaren.

In de Week van het Bos editie 2000 zonden tientallen jongeren meer dan 500 gedichten in voor een poëziewedstrijd. In de bundel Tot het bos zijn adem heft leest u een selectie van de laureaten.

Kinderen joelen
en stoeien
in het bos

wandelen
met kaboutermensen
hand in hand

hoe lang geleden liep ik hier
op korte beentjes en zag verrukt
een puntmuts verdwijnen

ik kan de plek nog aanwijzen

Hélène Claeys

In Een boom is meer dan er staat verzamelde Paul Geerts honderd mooie boomgedichten uit de Nederlandstalige poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Zin in een poëtische boswandeling?

Bomen zijn eigenlijk
niet meer dan verloren dromen. Maar
hoe fier ze overeind blijven staan.

Marc Tritsmans

Het unieke fotoboek Merkwaardige bomen in België toont tientallen prachtexemplaren uit het monumentale bomenpatrimonium in natuur en stad. Ook de verhalen die verbonden zijn met deze oude getuigen zijn ongemeen boeiend.

Een gelijkaardig verbluffende fotoreeks presenteert kunstenaar Roel Jacobs (Monumental Trees Project) met Bomen in België revisited (2009). Twintig jaar nadat hij voor de Belgische Dendrologische Vereniging de foto’s maakte voor het standaardwerk Bomen in België bezoekt hij die oude bekenden opnieuw.

Wat doet de mens met het bos en de bomen? De prachtige cultuurhistorische studie Bomen en mensen: een oeroude relatie vertelt fascinerend over de etymologie, de symboliek, de mythen en sagen, de sprookjes en het volksgeloof verbonden aan onze inheemse bomen.

De Noor Lars Mytting schreef met De man en het hout een praktische handleiding over het kappen, hakken en stapelen van verschillende soorten hout.

Maar de twee titels uit het rijke aanbod die er echt uitschieten zijn Het bomenboek van Koos Van Zomeren en De man die bomen plantte van Jean Giono.

Natuurkenner Van Zomeren neemt de lezer mee op zijn ontdekkingstocht in de wereld van het Nederlandse bos. Hoe Jacob Van Ruisdael als eerste bomen portretteerde, over de bijzondere Zeeuwse eiken, over de relatie tussen bomen en paddenstoelen, over het vak van boomverzorger enz. Deze poëtische én informatieve columns worden prachtig geïllustreerd door Erik van Ommen.

In 1953 publiceerde de Franse dichter en romanschrijver Jean Giono (1895-1970) L’homme qui plantait des arbres. Het is een optimistisch ecologisch kortverhaal over een oude herder die in de dorre, ruige hooglanden van de Provence jaar na jaar doorgaat met het planten van eikels. Na vele jaren van  hard en eenzaam werk wordt het waste land een vruchtbare en opnieuw bevolkte streek. De tekst bij de intrigerende animatiefilm uit 1987 werd ingesproken door Philippe Noiret (sterke sonore stem!). Na lectuur van deze tekst doet u ongetwijfeld mee aan de komende boomplantactie in uw buurt.

Koen Temmerman, bibliothecaris non-fictie

Elk blad valt eens van de boom…

Boekenbonnen en een finaleplaats

De Gentse regiofinale van schrijfwedstrijd Write Now!

write now

Write Now! is een schrijfwedstrijd in het Nederlandse taalgebied (Nederland, Suriname, Vlaanderen) waaraan 14- tot 25-jarigen kunnen deelnemen. Het is met zijn 11 regionale voorrondes de grootste schrijfwedstrijd van de Nederlandse taal. Voor elke regio bepaalt een vakjury wie zich plaatst voor de finale. De Gentse editie, die doorgaat in Kopergietery Rabot, blijkt met 128 inschrijvingen de meest succesvolle te zijn.

‘En de winnaar is …’ De allereerste zin die uit de mond van presentator Bart Jaques ontsnapt, galmt door de zaal als een donderslag bij heldere hemel. Van de ene seconde op de andere valt een onheilspellende stilte over de eerder nog keuvelende genodigden heen. Mensen happen naar lucht, monden vallen open en broeken worden meedogenloos bevuild met klam angstzweet van trillende handen. De spanning is te snijden, tot de schaterlach van de presentator de ongemakkelijke stilte doorbreekt. Het was natuurlijk slechts een flauwe grap. De winnaar wordt pas op het einde van de voorstelling bekend gemaakt. Maar meer dan een geforceerde glimlach gunt het publiek de maker van de mop niet, want de zenuwen lopen vanavond hoog op.

Poëzie en plectrums

De opkomst deze avond is groot. Er zijn zelfs zoveel deelnemers, dat er geen zitplaats meer te bespeuren valt. Enkele laatkomers nemen dan maar genoegen met de trap. Diezelfde trap blijkt niet veel later nog eens een glansrol te vertolken op dit evenement. Uit het niets duikelt de fotografe van dienst plots de trap af en valt op de vloer. Als de bliksem krabbelt ze weer recht, maar het mag niet baten. Iedereen heeft het gezien. De presentator haakt er moeiteloos op in: ‘we hebben deze speciale act voorzien, een applausje graag’. Het publiek jubelt en de dame in kwestie druipt af, met een knalrood hoofd en een gênant moment rijker.

Na de introductie van Jaques leest dichter Xavier Roelens wat eigen werk voor. Roelens, die geïnteresseerde deelnemers voor de start van de uitreiking nog trakteerde op een literaire workshop, brengt de poëzie alsof zijn leven ervan afhangt. Hij slingert de woorden in het rond, alsof hij het publiek met confetti zou bestrooien. Zijn laatste gedicht komt onverwacht en wordt op een nog abruptere manier gebracht. Roelens beslist, ad random, dat hij niet op een negatieve noot wil eindigen. Hij kiest dus nog een extra gedichtje uit en springt daarna abrupt naar het midden van het podium met de woorden: HAAAAAAAA! HAAAAAAAAAAAAA! Zijn poëzie trekt moeiteloos alle aandacht.

De avond gaat nog maar net van start, wanneer er al een muzikaal intermezzo aangekondigd wordt. Folkband L’heure du Malheur palmt, met hun gitaren in de aanslag, het podium in. Jonge muzikanten Brian Waterschoot en Sander Bosmans stralen complete kalmte uit. Het lijkt wel alsof ze op een podium geboren zijn. Samen brengen ze een prachtige samenzang van zelfgeschreven nummers. Hun stemmen passen bij elkaar als smeltende suiker op een pannenkoek. Tijdens het laatste nummer laat een van de twee jongens zijn plectrum vallen. Het kleine ding komt op zijn schoen neer en blijft daar liggen. De muzikant trekt zich van niets aan en tokkelt lustig verder alsof er niets gebeurd is. Een opzettelijk trucje of een kleine misser? Geen flauw idee.

Literair lef

Na het streepje muziek is het tijd voor het juryverslag. De beroepsjury, bestaande uit juryvoorzitster Bregje Hofstede, Verzin-hoofdredacteur Yves Joris en Cutting Edge-boekenchef Geert Schuermans, is niet voltallig vandaag. Enkel de juryvoorzitster is aanwezig. Ze verspilt geen minuut en laat meteen een bom los op de menigte: ‘Dit jaar vonden wij het niveau hier in Gent niet goed genoeg. Er was een duidelijk gebrek aan literair lef’. Voor veel deelnemers is dit nieuws toch even slikken. Vervolgens maakt Hofstede de drie uiteindelijke winnaars bekend. De juryvoorzitster beklemtoont dat de drie winnende teksten allemaal iets lugubers en duisters bevatten, wat de jury wel kon smaken.

De derde plaats van Write Now! Gent gaat naar … Maarten Coussens met zijn tekst ‘Ik ben/ Ik was’! Zijn gebruik van dialect viel enorm in de smaak bij de jury, maar Hofstede waarschuwt hem ook: ‘Let op dat het geen gimmick wordt’. Al bij al is de jury heel tevreden, want zijn tekst ‘bekt toch wel lekker’. Coussens wint met zijn tekst 75 euro aan boekenbonnen.

De tweede prijs van 125 euro aan boekenbonnen haalt Anneleen van Offel binnen. Met haar verhaal ‘Vitrine’ bekoorde ze de jury moeiteloos. Haar tekst, een luguber verhaal over een klokkenmaker die ook een menselijk hoofd ontleedt, dankt zijn overwinning voornamelijk aan het sterke woordgebruik. Vooral de eerste zin wist de jury  meteen op het puntje van hun stoel te krijgen. De slotzin is dan weer een ander verhaal. Hofstede verklaart dat die nogal teleurstellend is en afbreuk doet aan het verhaal. De runner-up is jammer genoeg niet aanwezig op de bekendmaking, dus het boeketje bloemen wordt dan maar door Hofstede zelf in ontvangst genomen. Voor van Offel en Coussens is het schrijfavontuur echter nog niet ten einde. Onder alle tweede en derde prijswinnaars van alle voorrondes worden nog vier wildcards voor de grote finale uitgedeeld. Fingers crossed dus!

De triomferende regiofinalist

‘En de winnaar is …’ Robin Van de Walle met zijn verhaal ‘Het Westen slaapt’! De jury looft de sombere tekst, die immer zo subtiel een onheilspellende sfeer teweeg weet te brengen. Omdat de jonge winnaar momenteel in het buitenland vertoeft, kan hij zijn prijs niet persoonlijk in ontvangst komen nemen. Gelukkig is zijn vader wel present. Licht ontroerd treedt hij naar voren en neemt de prijs in naam van zijn zoon aan. Robin Van de Walle krijgt door zijn overwinning boekenbonnen ter waarde van 250 euro en een plaats in de grote finale van Write Now! In Rotterdam. Daar zal hij, op 21 juni, tegen de andere regiofinalisten strijden voor de titel van 2015. Voor die finale krijgt de 20-jarige drie weken de tijd om een nieuwe tekst te schrijven.

Na de huldigingen dankt de presentator alle participanten. ‘Aan alle deelnemers; wees teleurgesteld als je niets hebt gewonnen. Dat getuigt van je inzet en een grote verbondenheid met je werk. Maar wees ook voldaan, want het schrijfproces zelf loont veel meer dan het winnen op zich’. Niet veel later vertrekken de meeste schrijftalenten om in de bar van de Kopergietery nog een laatste drankje te nuttigen. Daarna is deze literaire avond officieel klaar, fini, afgehandeld en gewoon compleet verleden tijd. Gelukkig kunnen de deelnemers die vandaag geen boekenbonnen te pakken kregen, altijd nog in de bibliotheek aan hun trekken komen!

Ook geïnteresseerd om in de toekomst eens deel te nemen aan deze schrijfwedstrijd? Voor meer informatie kan je altijd terecht op hun website!

Emma Delhaise, stage journalistiek (Arteveldehogeschool)

Boekenbonnen en een finaleplaats

Bomb the bib op BOOMTOWN van 22 tot 26 juli

Boomtown logo

 

 

 

 

 

 

HUIZELOOS

Kussens gloeien na,
Dekens voelen zich nog lichaam.
Maar de lakens moeten
Van het bed
Alles gewassen,
Uitgeveegd.

Spijt. Ook achterblijver, onderlaken
Wordt van omarming ontdaan.
Onder de matras resten stofnesten,
Laatste gniffelende getuigen.

ELISE ERZEEL

TAAL & TEKST OP BOOMTOWN
Boomtown kijkt ook dit jaar over de grenzen van de muziek heen. Na twee Alles Kan Boomtown Expo’s (rond beeldende kunst in 2012 en interactieve kunst in 2013) is nu de literatuur aan de beurt.

;-)
Na een steekproef bij jongeren onder de 26 bleek dat het met hun taalgevoel en kennis van de dt-regel vrij erbarmelijk gesteld was. Daarom vond ‘Taal en tekst’ dat het misschien eens tijd was om ons te richten op jongeren die zich niet enkel uitdrukken in emoticons.
Literatuur leeft nog altijd! Boomtown vroeg jongeren iets rond het thema “goesting” te schrijven. Resultaat? Jongeren hebben goesting om te schrijven en vertalen dit onderwerp naar hun lusten… Boomtown las met rode oortjes de ingezonden verhalen en maakte een pittige selectie.

BOMB THE BOOMTOWN
De bibliotheek kan op dit literaire festival event uiteraard niet ontbreken! Bomb the bib zorgt voor inspiratie, leesvoer, leestips en een ideeën wall waar je je ei kwijt kan over de nieuwe jongerenbibliotheek aan de Krook.
Wil je lezen (en ja dat wil je!) dan kan je TAAL EN TEKST van 22 tot 26 juli vinden in de ruimte naast de Handelsbeurs. Als dat je geen goesting geeft, weten wij het ook niet meer.

Bomb the bib op BOOMTOWN van 22 tot 26 juli

Stadsdichter houdt spreekuur… in 10 bibliotheken!

David Troch – sinds 1 mei officieel Stadsdichter van Gent – wil in zijn twee jaar durende stadsdichterschap poëzie bij zoveel mogelijk mensen krijgen. Zijn ambitie is immers de stadsdichter van alle Gentenaars te zijn. Daarom wil hij ook alle uithoeken van Gent een bezoek brengen. Niet zomaar even langskomen, neen!
Onder de noemer ‘Stadsdichter houdt spreekuur’ ontvangt hij iedereen met zijn of haar ‘klachten’. Op basis van wat de ‘patiënt’ vertelt, maakt de stadsdichter een diagnose en adviseert hij de ‘patient’ om bepaalde dichters en/of gedichten te lezen.

Ontmoet de dichter-dokter op volgende momenten, of laat je inspireren door de tips die je leest in zijn verslag van elk spreekuur:

  • zo. 8 juni, 14-15u: AFTRAP! in DOK – DokbibLees hier een impressie
  • di. 17 juni, 14-15u: mobiele bus, stopplaats Gent Sint-Pieters – verslag
  • wo. 18 juni, 14-15u: Bib Sint-Amandsberg – verslag
  • wo. 18 juni, 16-17u: Bib Gentbrugge – verslag
  • do. 19 juni, 15-16u: Bib Watersportbaan – verslag
  • do. 19 juni, 17.30-18.30u: Bib St. Denijs-Westrem – verslag
  • ma. 23 juni, 16-17u: Bib Oostakker – verslag
  • di. 24 juni, 16-17u: Bib Bloemekenswijk – verslag
  • wo. 25 juni, 14-15u: Bib Zwijnaarde – verslag
  • wo. 25 juni, 16-17u: Bib Nieuw Gent – verslag
  • do. 26 juni, 17-18u: AFSLUITER in Bib Drongenverslag

Info en activiteitenkalender van David Troch als stadsdichter kan je hier lezen.
Op zijn website kan je zijn eigen werk en activiteiten volgen.
Najaar 2014 plant de stadsdichter meer spreekuren!

Meer ‘locatiegedichten’:
Bij de collectie poëzie in Bibliotheek Zuid (4de verdieping) vind je werk van stadsdichters, dichters des vaderlands en plattelandsdichters.

Stadsdichter houdt spreekuur… in 10 bibliotheken!

Stadsdichter David Troch roept op: vertaal mijn stadsgedicht!

david troch stadsdichterDavid Troch, de nieuwe stadsdichter, roept iedereen op om zijn eerste stadsgedicht te vertalen, in om het even welke taal. “In een stad wemelt het van de nationaliteiten, en dus van de talen, en ik wil poëzie bij zoveel mogelijk mensen krijgen.” Hij is benieuwd hoe zijn eerste stadsgedicht ‘gent en ik’ in ieders moedertaal klinkt. Laat hem niet lang wachten en stuur hem snel je vertaling op!

Alle vertalingen zijn welkom op het mailadres: stadsdichter@gent.be. Noteer in je mail zeker je naam en de taal waarin je het gedicht vertaald hebt.

gent en ik

op schoolreis leerde ik u kennen als tuig
dat allemans armen en benen uit wou rekken.
terstond stopte ik met groeien. zo perplex was ik.
maar ook ik speelde de verbeelding van het kind
kwijt en keerde koen en onverschrokken naar u terug.
ik deelde dorst en honger, botste aan een schoolpoort
tegen een geweldige liefde op. zo wist u mij te strikken.
toch durf ik niet te stellen dat ik mijn laatste woorden
lukraak bij u neerleg. ik ben vaak van u weg.

David Troch
stadsdichter 2014-2016

NB: David Troch is zelf ook een ‘nieuwe Gentenaar’: hij woonde eerst 30 jaar in een dorp op zo’n 100 km van Gent.

Lees ook de toespraak ‘Ja! Stadsdichter’ van David Troch bij zijn aanstelling als stadsdichter.

Wordt verwacht: het tweede stadsgedicht, op woensdag 4 juni om 13u bij Limerick.

Stadsdichter David Troch roept op: vertaal mijn stadsgedicht!

David Troch is de nieuwe Gentse stadsdichter 2014-2016

stadsdichterVanmiddag maakte  schepen van cultuur Annelies Storms bekend dat David Troch de nieuwe stadsdichter van Gent wordt. Na respectievelijk Roel Richelieu Van Londersele, Erwin Mortier en Peter Verhelst is David Troch de vierde stadsdichter van Gent. Troch wordt aangesteld vanaf 1 mei 2014 voor een periode van twee jaar, waarin hij het woord op de “zotste” manieren aan de man zal brengen.

David Troch (°28 juli 1977) debuteerde in 2008 bij de Gentse uitgeverij Poëziecentrum met de dichtbundel ‘laat[avond]taal’. In 2012 volgde ‘buiten westen’ waarmee hij genomineerd werd voor de Herman de Coninckprijs. Uit de vijf genomineerden koos het publiek Trochs gedicht ‘gezel’ als beste gedicht. Op Gedichtendag 2013 kon je een poster van het gedicht, vormgegeven door Dooreman, ophalen bij de deelnemende boekhandels.

Een jaar eerder, in 2012, won Troch de derde editie van de prestigieuze Turing Nationale Gedichtenwedstrijd. Voor die wedstrijd worden jaarlijks om en bij de 10.000 gedichten ingestuurd die door een jury anoniem worden beoordeeld. De winnaar ontvangt 10.000 euro, goed voor het hoogste geldbedrag ter wereld voor één gedicht. De editie die Troch won, was de eerste editie waaraan Vlamingen konden deelnemen.

Troch woont in Sint-Denijs-Westrem en maakt op verschillende manieren deel uit van het stedelijk weefsel van Gent. In 2010 werd hij door vzw De Ambassade uitgeroepen tot poëzie-ambassadeur van Gent. In die hoedanigheid hield hij voor de Stedelijke Openbare Bibliotheek op Gedichtendag 2011 ‘poëtisch spreekuur’ in enkele filialen.

Voor de bloemlezing ‘Om Gent Gedicht’ (Guido Lauwaert) schreef hij een bijdrage. Zijn twee officiële dichtbundels verschenen bij het Poëziecentrum. Onder de titel ‘Loftuiten’ organiseerde hij een reeks poëtische ontmoetingen in De Cultuurloft in Gent. Hij werkte met zijn echtgenote de dichteres Sylvie Marie en Yerna Vandendriessche ook mee aan de poëziemiddagen in de Lakenhalle tijdens de Gentse Feesten.

Troch schuwt het podium niet. In Eindhoven won hij meteen de eerste poetry slam waaraan hij deelnam. En in 2006 haalde hij de finale van het Nederlands Kampioenschap Poetry Slam dat plaatsvond in Utrecht. Binnenkort, op vrijdag 4 juli 2014, geeft hij bij zijn huidige werkgever vzw Wisper een proeversdag poetry slam.

Troch schrijft niet alleen poëzie. Zijn kortverhalen verschenen in literaire tijdschriften als Deus Ex Machina en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift. Regelmatig verschijnen op zijn website korte stukjes proza in de rubriek ‘Honderduit’. Het zijn poëtische verhaaltjes die exact honderd woorden tellen. Verder was hij een tijdje redacteur de literaire website Meander en van het papieren literaire tijdschrift Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift. In 2009 stond hij mee aan de wieg van het literaire tijdschrift Kluger Hans waarin hij jarenlang de rubriek ‘Richting EU’ verzorgde. Troch volgde de literatuur uit het land dat op dat moment de Europese Unie voorzat. Hij interviewde auteurs uit het specifieke land en zocht naar vertalers die poëzie en proza uit de moedertaal van de auteurs naar het Nederlands vertaalden.

David Troch werkt, na een carrière in de public relations en communicatie, sinds september  bij vzw Wisper te Gent. Hij werkt de programmatie van de schrijfcursussen in Antwerpen, Gent en Leuven uit en geeft een aantal van die cursussen zelf.

Het concrete programma voor het stadsdichterschap wordt de komende maand voorbereid en zal later bekend worden gemaakt. David Troch schreef alvast een eerste stadsgedicht, ‘gent en ik’ De stadsgedichten van zijn voorgangers vindt u hier. 

gent en ik

op schoolreis leerde ik u kennen als tuig
dat allemans armen en benen uit wou rekken.
terstond stopte ik met groeien. zo perplex was ik.

maar ook ik speelde de verbeelding van het kind
kwijt en keerde koen en onverschrokken naar u terug.
ik deelde dorst en honger, botste aan een schoolpoort

tegen een geweldige liefde op. zo wist u mij te strikken.
toch durf ik niet te stellen dat ik mijn laatste woorden
lukraak bij u neerleg. ik ben vaak van u weg.

David Troch

bron : persbericht Stad Gent, foto Het Nieuwsblad

David Troch is de nieuwe Gentse stadsdichter 2014-2016

Arabische liefdespoëzie in De Centrale

moussem_ghazal_webDe Centrale viert op donderdag 13 februari 2014 Valentijn met een poëtische en muzikale avond.
Ghazal, Arabische liefdespoêzie, is een productie van Moussem Nomadisch Kunstencentrum en wordt georganiseerd met steun van Poëziecentrum Gent.
De Egyptische dichteres Fatma Qandil en de Irakese poëet Saadi Youssef brengen hun passievolle gedichten in het Arabisch. De poëzie wordt ondertiteld in het Frans en Nederlands.
De Frans-Algerijnse zangeres Mamia Cherif zorgt tussendoor voor de bijpassende muziek, Ze wordt op piano begeleid door Leo Montana.

De Ghazal ontstond in de pre-islamitische Arabische poëzie van de zesde eeuw. Het genre evolueerde en kwam vanaf de tiende eeuw tot bloei in Perzië en India. Eeuwen later bereiken deze gedichten Europa. Zo werd bijvoorbeeld de ghazal tijdens de 19de eeuw in Duitsland bekend door Johann Wolfgang von Goethe.

De verheerlijking van de liefde is sinds lang één van de meest populaire onderwerpen in de Arabische dichtkunst.
De bibliotheek selecteerde een aantal titels :
Schoon in elk oog is wat het bemint : de mooiste klassieke Arabische liefdesgedichten
Het gelaat van mijn geliefde : de mooiste liefdesgedichten van Rumi
De ruïne van de soefi : gedichten van Fuad Rifka
Een Arabische tuin : klassieke Arabische poëzie

Philippe Paelinck

Arabische liefdespoëzie in De Centrale