NIEUW: ‘Uit de kast’ middaglezingen met een passie! (start di 16 sept)

Met ons nieuw seizoen – in aanloop naar De Krook (opening voorjaar 2016) – bieden we u met trots een nieuw type middaglezingen aan: bekende en iets minder bekende mensen met een passie delen hun favoriete werken met u!

Ontdek wat deze mensen inspireert: boeken, films, muziek… fictie, non-fictie, beeld, geluid, … Zij komen uit de kast als bibliotheekfan, delen hun enthousiasme met u en bieden u een leidraad om zelf te gaan grasduinen in de bibliotheek, de grootste gemeenschappelijke boekenkast van Gent. Laat u inspireren en maak ook uw keuze uit onze kast!

Op het programma najaar 2014:
(telkens aansluitend bij de lopende expo in Bibliotheek Zuid)

  • di 16 sept: Marie Christine Laleman, directeur De Zwarte Doos – Stadsarcheologie
  • di 7 okt: Dirk Brossé, muziekdirecteur Film Fest Gent (vervangt Patrick Duynslaegher, artistiek directeur)
  • di 2 dec: Bart Peeters, lichtadviseur van de Stad Gent

Praktisch:

  • Wanneer: op dinsdagmiddag, 12.30-13.30u
  • Waar: Bibliotheek Zuid, Achilles Musschezaal (2de verdieping)
  • Gratis! Geen reservering nodig.
  • Helaas… U kon de lezing niet bijwonen? Geen nood: nadien kunt u hier de lijst bekijken en op de podcast de lezing erbij beluisteren.
NIEUW: ‘Uit de kast’ middaglezingen met een passie! (start di 16 sept)

Honderdsteboven: 40 jaar stadsarcheologie: expo en lezing M-Chr Laleman (di.16/09)

Sinds 1973 registreren archeologen in Gent sporen van het verleden, voor ze verdwijnen bij bouw- of wegenwerken, nieuwbouw of restauratie. De Dienst Stadsarcheologie en het Stadsarchief – samen De Zwarte Doos – laten u in september proeven van 40 jaar stadsarcheologie met een tentoonstelling, een lezing en een kinderworkshop in de bibliotheek.

‘Uit de kast’-lezing
Op dinsdag 16 september zal mevrouw Marie Christine Laleman, directeur van De Zwarte Doos, haar keuze uit de bibliotheekcollectie aan u voorstellen.
In onze nieuwe formule ‘Uit de kast’ maakt een bekende (of minder bekende) gast zijn/haar keuze uit de grootste gemeenschappelijke boekenkast van Gent en out zich zo als bibliotheekfan. De ‘Uit de kast’ formule gaat niet enkel over boeken maar ook film, muziek, fictie en non-fictie.

  • Wanneer: di 16 sept van 12.30u tot 13.30u (deuren open om 12u, dicht om 12.30u)
  • Waar: Bibliotheek Zuid, Achilles Musschezaal (2de verdieping)
  • Gratis toegang, geen reservering mogelijk

 

Tentoonstelling
Tijdens de hele maand september loopt in de inkomhal van Bibliotheek Zuid de tentoonstelling ‘Honderdsteboven’. Deze tentoonstelling laat u ontdekken hoe Gentenaars leefden, woonden en werkten, tot ver terug in de tijd.

  • Wanneer: dagelijks tijdens de openingsuren (ma-do 10-19u, vr-za 10-17u)
  • Waar: Bibliotheek Zuid, inkomhal
  • Gratis toegang

Workshop voor kinderen
Tijdens het Curieuzeneuzen-Vraagstaarten-Kabinet van zaterdag 6 september kunnen kinderen met een stadsarcheoloog de leukste en interessante weetjes opgraven in de bibliotheek.
Meer info in dit bericht.

 

 

Honderdsteboven: 40 jaar stadsarcheologie: expo en lezing M-Chr Laleman (di.16/09)

GELEZEN: Mrs. Livingstone van Hilde Eynikel

mrslivingstoneMassa’s boeken over zgn. ontdekkingsreizigers in de bibliotheek. Daar stellen we ons nogal eens stoere zeebonken of avontuurlijke, koppige mannen bij voor. Er waren nochtans ook vrouwelijke ontdekkingsreizigers: in deze boeken kan je er meer over lezen. De  laatste jaren stond bv. Alexandrine Tinne, de Nederlandse 19de eeuwse ontdekkingsreizigster in de belangstelling: er verschenen immers zowel een paar biografieën als een roman over haar leven. Als eerste westerse vrouw bereikte Tinne Centraal-Afrika  en doorkruiste ze de Sahara, maar stierf er door een aanval van Touaregs. De bib bezit ook een boek over het opzienbarende leven van botanica Jeanne Baret die zich verkleedde als man om zich als minnares en assistent van botanicus Commerson in de tweede helft van de 18de eeuw op  een schip te laten meesmokkelen en zo de eerste vrouw werd die rond de wereld voer. En de vrouwen van ontdekkingsreizigers ? Over hen is veel minder geschreven en minder bekend.

Maar dit geldt niet voor Mary Moffat, alias Mrs. Livingstone. Historica, journalist en auteur Hilde Eynikel schreef immers de allereerste biografie over haar op basis van uitgebreid archiefonderzoek en reisde zelfs in haar en David Livingstones voetsporen doorheen Zuidelijk Afrika. Het resultaat mag er zijn. Mrs. Livingstone is een detailrijke biografie van bijna 500 pagina’s geworden, boordevol achtergrondinfo en de gang van zaken in het negentiende-eeuwse Zuidelijk Afrika. Maar het is absoluut géén dor academisch boek met een karrenvracht voetnoten geworden want Eynikel, die voordien ook al een biografie van pater Damiaan schreef, heeft een vlotte pen  en gebruikt fictie-achtige stijl-elementen om de dramatische levensloop van Mary Livingstone te illustreren. Sommige passages kun je onmogelijk uit  schriftelijke bronnen afleiden, maar geven het boek wel vaart en spankracht. Eynikel zou enkele jaren later trouwens nog een detective schrijven: Stigma.

Mary Moffat was de dochter van de Schotse missionaris Robert Moffat, die  tegelijkertijd ook wapens verhandelde aan Afrikaanse bevolkingsgroepen zoals de Matabele. Wapenhandelaar én missionaris was geen uiterst zeldzame combinatie overigens, want ook haar latere echtgenoot David Livingstone zou als missionaris nog wapens verkopen. Robert Moffat verbleef met zijn gezin in het noorden van het huidige Zuid-Afrika,  in Grikwastad, waar Mary in 1821 geboren werd, en nadien in Kuruman, waar ze tussen de lokale bevolking opgroeide. Mary was 17 jaar oud toen Robert Moffat met zijn hele gezin om disciplinaire redenen (hij had een buitenechtelijk kind bij een Afrikaanse vrouw) door de London Missionary Society terug naar Groot-Brittannië werd geroepen. Hij begon daar lezingen te geven en maakte op deze manier kennis met de jonge arts-en-missionaris-in-opleiding David Livingstone, die hij zou kunnen bewegen om ook naar Zuidelijk Afrika te trekken. Toen de Moffats enkele jaren later weer teruggekeerd waren naar hun missiepost,  kruisten hun wegen zich herhaaldelijk met David Livingstone, die zich daar al snel  tot ‘ontdekkingsreiziger’ had ontpopt. Na een aanval van een leeuw waarbij Livingstone zwaar gewond raakte werd hij door Mary verzorgd. Hij zou haar nadien ten huwelijk vragen ; ondanks tegenstand van haar moeder stemden  zij en haar vader toe en Mary Moffat transformeerde tot ‘Mrs. Livingstone’. De Livingstones onderhielden aanvankelijk een missiepost. Maar David had geen enkel talent als missionaris: hij bekeerde in heel zijn leven welgeteld één Afrikaan.
Na enkele jaren al nam hij Mary én de jonge  kinderen mee op een paar langdurige ontdekkingstochten met ossenwagens als vervoermiddel, ook tijdens Mary’s zwangerschappen. In 1850, na de geboorte van een kind tijdens zo een reis, zou Mary verlammingsverschijnselen oplopen die haar leven lang zouden terugkeren. Mary’s gezelschap kwam Livingstone echter goed uit: als dochter van hun wapenleverancier Robert Moffat boden de Matabele, een volk  in Zuidelijk Afrika, de  gezinsleden van zijn schoonvader bescherming aan. Mary was in deze harde en gevaarlijke  omgeving in moeilijke omstandigheden een soort ‘levend schild’ voor hem. Maar toen de kinderen ziek werden en  hun ondervoede pasgeboren baby stierf wilde Mary niet verder trekken en vond Livingstone  dat zijn gezin hem begon te hinderen. Hij stuurde hen dan – enorm tegen Mary’s zin – terug naar het Verenigd Koninkrijk, waar Mary bleef tot  David Livingstone na 4 en half jaar naar huis terugkeerde. Hoewel ze zeker niet beweert, noch suggereert dat hun relatie – vergeef me dit cliché – ‘liefdeloos’ was, zal Eynikel wel  benadrukken dat de eigengereide en egoïstische David in zijn exploratiezucht helemaal geen rekening hield met zijn familie en zijn vrouw in het bijzonder. Ook andere slechte karaktertrekjes van de bejubelde ontdekkingsreiziger worden door haar niet verbloemd, zodat Eynikels boek bij verschijning  in Groot-Brittannië voor opschudding zorgde.
Mary reisde met haar man opnieuw mee naar Afrika maar keerde snel (nu tegen zijn zin) terug toen ze vernam dat haar in Engeland achtergebleven zoon aan een drugsverslaving leed. Nochtans raakte Mary, die geplaagd werd door de verlammingsverschijnselen en de pijnen opgelopen tijdens haar reizen met David,  zelf ook verslaafd aan de in de 18de en 19de eeuw populaire pijnstiller Laudanum. Ze werd hierdoor afhankelijk van haar leverancier, Dr. James Stewart, een jonge missionaris-arts die met haar zou meereizen toen ze nog maar eens naar haar man in Afrika terugkeerde. Er werd gefluisterd dat Mary en de dokter een relatie hadden. Dit was slechts een gerucht en zal allicht nooit bewezen of ontkracht kunnen worden, maar in elk geval zijn de spannendste pagina’s uit het boek  die waarin Eynikel beschrijft hoe James Stewart in Afrika Mary begon te ‘stalken’…

Hoe Dr. Livingstone himself op die geruchten over zijn vrouw en zijn collega reageerde en hoe het Mary verging tijdens een volgende reis met haar echtgenoot, een expeditie op de Zambezi-rivier, dat lees je zelf maar in het boek… Kom deze ten onrechte vergeten biografie op de 3de verdieping in Bib zuid maar halen of vraag ze uit het magazijn op.

Wouter De Raes, collectie geschiedenis

GELEZEN: Mrs. Livingstone van Hilde Eynikel

Bib-in-Touch: Wereldoorlog I

MacMillen 1914 stofomslag.inddBinnen enkele dagen heeft de langverwachte en grootscheepse herdenking van Wereldoorlog I te Luik plaats. Vier augustus 1914, dag op dag 100 jaar geleden, vielen Duitse troepen België binnen. Op de 3de verdieping in Bib Zuid staat al enkele maanden een touchscreen met een presentatie over de Eerste Wereldoorlog, waar je zelf documenten en boeken rond Wereldoorlog I kan verkennen. De eerste invalshoek van deze presentatie was een Gentse, met luikjes zoals ‘Stad in oorlog’, ‘Gentse stemmen’… waarbij we een aantal magazijnwerken voorstellen zoals het Kriegsalbum.
Wij hebben die nu uitgebreid met 2 grote onderdelen: een boekenlijst met informatieve boeken en romans en een presentatie over de aanloop, oorzaken en de fel betwiste schuldvraag van Wereldoorlog I.

De boekenlijsten

De non-fictie-afdeling selecteerde een 20-tal kwalitatief uitstekende titels over Wereldoorlog I, die beknopt worden voorgesteld. De covers van deze boeken kan je ook op deze Pinterest-presentatie terugvinden. Met o.m. een paar uitstekende overzichtswerken over de internationale, militaire en diplomatieke aspecten van WO I en een paar klassiekers over de mythische veldslagen van Verdun en de Somme of de minder bekende maar al even gruwelijke Witte oorlog in de Alpen tussen Italië en Oostenrijk-Hongarije.
Naast het monumentale, zeer bekende overzichtswerk van Sophie De Schaepdrijver over De Groote Oorlog in België selecteerden we ook een aantal publicaties over deelaspecten van de oorlog in België. Zoals Antwerpen 1914 over de inval van het Duitse leger in België of De Verkrachting van België over de verschrikkingen die ons land in die periode moest doorstaan. Of Wereldoorlog I: vijf continenten in Vlaanderen dat handelt over de troepen uit alle werelddelen die in de Westhoek meevochten. Want de Groote Oorlog was een oorlog die zich niet alleen op 5 continenten afspeelde, het was ook een oorlog waar soldaten uit de kolonies naar de Europese slagvelden werden aangevoerd om mee te vechten.
De literatuurafdeling selecteerde een aantal boeiende romans die zich ook afspelen tijdens de Groote Oorlog. Bijna iedereen kent nu wel Oorlog en Terpentijn van Stefan Hertmans of Godenslaap van Erwin Mortier, maar er staan ook minder bekende titels in deze lijst.

Aanloop, oorzaak en schuldvraag

De tweede grote, nieuwe presentatie op ons touchscreen handelt over de aanloop, de oorzaken en de schuldvraag van Wereldoorlog I. In deze tekst sommen we een aantal veel aangehaalde oorzaken op, maar we bespreken ook 6 uitstekende en soms controversiële titels met uiteenlopende standpunten over deze kwestie. Want zelfs de WO I-specialisten verschillen daarover grondig van mening, zeker over de ‘schuldvraag’. Max Hastings en Maarten van Rossem stellen in respectievelijk 1914: het trauma van Europa en Wereldoorlog I Een hoorcollege ondubbelzinnig Duitsland verantwoordelijk voor WO I, Margaret MacMillan meent in haar boek 1914 dat het ene land al meer verantwoordelijk is dan het andere, maar wil de schuld zeker niet bij één partij leggen, Christopher Clark betoogt in de bestseller Slaapwandelaars dat de ‘schuldvraag’ gewoon zinloos is, Niall Ferguson vindt in De erbarmelijke oorlog Engeland even schuldig als Duitsland en ook J.H.J. Andriessen somt in De andere Waarheid. Een andere visie op het ontstaan van de Eerste Wereldoorlog heel wat argumenten op die de schuld eerder bij de opponenten van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije leggen.
Meer daarover in deze tekst of op de touchscreen-presentatie op de 3de verdieping, Bib Zuid.

Bib-in-Touch: Wereldoorlog I

Geschiedenis van Sint-Amandsberg in Bib Halvemaanstraat (tem 9/06)

Naar aanleiding van de negenmeimarkt zet de bibliotheek van Sint-Amandsberg een collectie boeken over de geschiedenis van de gemeente en de wijk Sint-Amandsberg in de kijker, in de vitrine en centraal in de bibliotheek zelf.

Nog t.e.m. maandag 9 juni kunt u er een aantal boeken lenen uit ons magazijn in de hoofdbibliotheek. Wilt u de boeken uit de vitrine inkijken of lenen, vraag er gerust naar bij de medewerkers van de bibliotheek.
Daarnaast zijn er mooie stukken uit de privé-collectie van een lener te bekijken.

Iedereen welkom tijdens de openingsuren:

  • Ma. en wo.: 14 – 19 u
  • Donderdag: 14 – 17 u
  • Zaterdag: 9.30 – 12.30 u

 

Geschiedenis van Sint-Amandsberg in Bib Halvemaanstraat (tem 9/06)

‘Kinders, breekt uit euw schulpe’ (kinderen, verleg je grenzen) – Erfgoeddag – Zo 27/04

erfgoeddag2014Dwoazerik, stoeme kalle, koomeere (zo heeft de professer Gents er méér dan honderd!). Sta je bij zoiets met je mond vol tanden? Volg 1 uur les in steit zijn veur steite muilen door Perfesser Gensch Freek Neirynck … En je bent een echte ‘steite bieste’. Vuile proat inbegrepen ‘moar gien vuile maniere’. Niet voor gevoelige ouders, wel voor diegene die ermee kunnen lachen. 

Perfesser Gensch Freek Neirynck, schrijver van het Gents zakwoordenboek en het Gents Zegswijzenboek, geeft een lesuur over stout zijn in het Gents. Geen andere streektaal heeft zoveel scheldwoorden… die ook gebruikt worden als men vriendelijk wil zijn voor elkaar! Toehoorders, die een ander dialect praten denken wel eens  dat de stroppendragers voortdurend ruzie maken. “In mijn stroatse zijn t amoal koomeere”… zingt Walter De Buck niet voor niets. ‘Vuile woorden’ doorspekken de taal van de Gentenaars en pas als ze iets met beelspraak kunnen uitdrukken zijn ze gelukkig… Niet zelden doen ze het dan met zinnen die iets ‘aangebrands’ hebben.  Ook in hun moppen merk je dat voortdurend…

Schrijf je in voor een les van de professor op Erfgoeddag (zondag 27 april) en verleg je Gentse taalgrenzen.
Er zijn drie lesuren voorzien:

  • 11 – 12u
  • 14.30 – 15.30u
  • 16 – 17u – GEANNULEERD

Inschrijven kan in de bibliotheek, via mail of telefonisch op 09 266 70 00.

Voor volwassenen zijn er rondleidingen rond ‘Verboden lectuur’.

‘Kinders, breekt uit euw schulpe’ (kinderen, verleg je grenzen) – Erfgoeddag – Zo 27/04

Verboden lectuur – Rondleiding Erfgoeddag – zo 27 april

 

erfgoeddag2014Verboden lectuur

Wat is verboden? Wat is taboe? Waar ligt de grens?
Tijdens de rondleiding op de Erfgoeddag duiken we in het magazijn om u een paar verboden boeken te tonen…

Boeken die ooit op de kerkelijke index prijkten en nu verplichte schoollectuur zijn. Of boeken die indruisten tegen het goed fatsoen. Wat had Cyriel Buysse met zijn Ezelken mispeuterd? En wie bepaalde wat niet kon? Hoe gingen openbare bibliotheken daarmee om? Werden schandaalboeken echt uit de collectie geweerd of ‘in de hel’ achter slot en grendel bewaard – enkel voor ‘rijpere’ lezers dus?

Ook tijdens de Eerste Wereldoorlog werden boeken verboden. Met groot vertoon verspreidde de Duitse bezetter zijn oorlogspropaganda. De Illustrierter Kriegs-Kurier berichtte wekelijks over de ‘heldendaden’ van het Duitse leger, maar verder hield de Duitse censuur een ijzeren greep op alles wat gedrukt werd. Waarom kreeg Gentenaar Alfons Sevens met zijn boekje Uit het oog, uit het hart een categoriek ‘verboten’?
Hoe verging het de Gentenaars in ‘den grooten oorlog’? We kijken naar Gent door de lens van een Duitser in het idyllische Kriegsalbum. Een heel ander verhaal van hongersnood, terechtstellingen en ‘opgeëischten’ vinden we in de Oorlogsdagboeken van schrijfster Virginie Loveling.

In de nasleep van de Eerste Wereldoorlog verschenen tal van getuigenissen waarin de oorlog in al zijn gruwelen beschreven werd, dikwijls in een hartstochtelijk pleidooi voor ‘nooit meer oorlog’. Een twintig jaar later, toen België opnieuw bezet gebied werd, belandden vele van die titels in Tegen ophitsing en wanorde: lijst der aan den verkoop onttrokken en verboden boeken in België. Een nieuw en grimmig hoofdstuk in de geschiedenis van de boekencensuur werd ingezet.

En nu? Bestaat censuur nu nog? Zijn er grenzen verlegd?

Er zijn rondleidingen om 9.30, 11, 13, 14.30 en 16 uur (duur: 1 uur)
Reservatie is verplicht: Gentinfo@gent.be of 09/210 10 10.
Aansluitend kunt u ook naar een rondleiding in het Wintercircus. Duur eveneens 1 uur. Ook hiervoor is reservatie verplicht via Gentinfo.

Kinderen kunnen om 11, 14 en 16 uur terecht bij Freek Neirynck voor een lesje in stout zijn in het Gents.
Reservatie via bibliotheek@gent.be of 09/266 70 00.

 

Verboden lectuur – Rondleiding Erfgoeddag – zo 27 april