Belezen Wetenschappers In Vooruit – aflevering 4


th

Op woensdag 16 december 2015 interviewde Pat Donnez wetenschappers Ignaas Devisch (Ethiek en (Medische) Filosofie UGent en Arteveldehogeschool), Luc Martens (Tandheelkunde UGent) en Katrien François (Hartchirurgie UGent) over hun favoriete literaire werken.

Ignaas Devisch opent met De schone slaapsters van de Japanse schrijver Yasunari Kawabata (1961)  ─ hij kreeg in 1968 de Nobelprijs Literatuur en pleegde in 1972 zelfmoord. Devisch is eerst en vooral gefascineerd door het kernverhaal: de oude Japanse heer Eguchi mag ’s nachts in een bijzonder bordeel naast een slapend meisje liggen zonder haar aan te raken. Dit gegeven is een metafoor voor de “eindigheid” (de oude man), de onbereikbaarheid van de vrouw en voedt de erotische dromen van het hoofdpersonage (nvdr: ook in 2009 operabewerking The house of the sleeping beauties door regisseur Guy Cassiers en componist Kris Defoort met acteur Dirk Roofthooft). Volgens Devisch wordt de kracht van literatuur uitgedrukt door de “omfloerste verwoording” in de roman.

Devisch’ tweede keuze Gemeenschap, een kortverhaal (eind 1920) van de Duitstalige schrijver Franz Kafka (bekender van onder meer de roman Het proces),  verscheen in de verhalenbundels De Chinese muur en andere verhalen (1965) en Bij de bouw van de Chinese muur en andere postuum gepubliceerde verhalen (1985). Het grappig-absurd verhaal behandelt een basisgegeven van de maatschappij waarbij volgens een “arbitrair criterium”  de lijn getrokken wordt tussen een binnen en een buiten, tussen wij en zij. Devisch noemt het kortverhaal “een samenvatting van zijn doctoraat” (nvdr: over het werk van de Franse filosoof Jean-Luc Nancy) in een aantal lijnen en verbindt het ook met de actuele problematiek over het al of niet opnemen van vluchtelingen wereldwijd.

Luc Martens (naast zijn wetenschappelijk werk ook “stadsdichter van Deinze 2014-2016”) kiest voor het eerst bij “Belezen Wetenschappers in Vooruit” voor een dichtbundel: Aanrakingen van Marc Tritsmans (2015). Tritsmans is ook tandheelkundige en werkt als milieuambtenaar. Als dichter werd hij onder meer bekroond in 2011 met de Herman de Coninckprijs voor zijn bundel Studie van de schaduw (2010) en de Publieksprijs voor het beste gedicht met Uitgesproken. Luc Martens is geraakt en geboeid door Tritsmans’ “transparante, toegankelijke poëzie” op basis van scherp “observeren” met “er veel achter zien” en leest uit de bundel Aanrakingen twee representatieve gedichten Potvis en Mijn vader is leeg.

Met Het hout van de Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers (2014; nvdr: bekroond met de ECI Literatuurprijs 2015) kiest Luc Martens ook voor een recente roman vol gruwelen (thematiek van het “kerkelijk seksueel misbruik” op een kostschool in Kerkrade). De “veelgelaagdheid” van de roman verteld vanuit het perspectief van “leraar-broeder Bonaventura”, het verhaal tot in de kleinste, ergste details verwoord en een “magistrale scène” en apotheose zijn voor Luc Martens de voornaamste redenen waarom hij voor Het hout kiest.

Katrien François kiest eerst voor de roman In tijden van afnemend licht van de Duitse in de Sovjetunie geboren schrijver Eugen Ruge (2012). De roman is een familiekroniek (drie à vier generaties) die de periode 1952 tot 2001 omspant met een ijkpunt, 1 oktober 1989, het tijdstip waarop de negentigste verjaardag van de Oost-Duitse familiepatriarch Wilhelm gevierd wordt (zesmaal vanuit een ander perspectief verteld), en het voorspel van Die Wende (het einde van het “paradijs van de DDR”) met de val van de Berlijnse Muur op 9 november 1989. François houdt van de romanstructuur – periodes door elkaar halen, afwisselen van figuren, frisse manier van kijken ─ en hoe de “kleine mens in de Oost-Duitse machine” leeft (beelden van banale dingen, keuken, … enz.). Zij leest een fragment uit het jaar 1979 waarbij het Oost-Duitse woningbeleid belicht wordt (“Ruïnes creëren zonder wapens te hanteren”).

François’ tweede romankeuze is Cutting for stone van de Ethiopisch-Amerikaanse arts-schrijver Abraham Verghese (2009; in het Nederlands verschenen als De heelmeesters in 2013). Zij kreeg het boek cadeau van een collega, ter gelegenheid van haar doctoraat, en las het in een ruk uit. De roman is het levensverhaal van een Siamese tweeling geboren in Ethiopië en opgevoed in India, met een liefdesverhaal waarbij de tweelingbroers verliefd worden op dezelfde vrouw. Ook de geneeskunde komt aan bod: in de ontwikkelingslanden meer het “luisteren naar het lichaam” dan het toepassen van techniek. Katrien François vindt artsen uit ontwikkelingslanden die hier komen studeren ook sterk in het omgaan met patiënten (“eenvoudig gesprek”). Ten slotte hoopt zij als hartchirurg ook “zeer empatisch” om te gaan met patiënten en te voorkomen dat er te veel aandacht naar technologie gaat.

Op woensdag 27 januari 2016 zijn volgende professoren-wetenschappers UGent te gast (meer info op website Vooruit):

  • Bart Dessein (Centrum voor Boeddhistische Studies)
  • Pierre Schoentjes (Franse Letterkunde)
  • Walter Buylaert (Inwendige Ziekten – Spoedgevallendienst UZGent)

Verslag van aflevering 5 leest u hier in de loop van februari 2016.

Joël Neyt, medewerker Literatuurafdeling, Openbare Bibliotheek Gent

 

Belezen Wetenschappers In Vooruit – aflevering 4

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s