Belezen wetenschappers in Vooruit


druivendergramschapOp woensdag 30 september gaf Vooruit de aftrap van een nieuwe reeks debatten in samenwerking met UGent. Belezen wetenschappers wil een ‘ontmoetingsplaats (zijn) voor onderzoekers van diverse pluimage over de literatuur die zij lezen’. Want: ‘een gedeelde passie voor literatuur kan een brug slaan tussen collega’s die ver van elkaar, in onderzoeksgroepen en faculteiten, hun onderzoek ontwikkelen’. Gasten waren UGent vice-rector Freddy Mortier, professor onderwijskunde Ronald Soetaert en academisch beheerder en geneticus Koen Goethals. Elk van hen stelde twee titels voor, waarover ze in debat gingen.

Interviewer Pat Donnez (bekend van o.m. Berg en Dal op Klara) legde hen eerst de vraag voor wat (fictie) lezen voor hen betekent. Daarover waren ze unaniem: lezen is nodig, zoals voedsel. Mensen hebben verhalen nodig, de mens is een narratief wezen. Fantasie is trouwens ook nodig voor de wetenschap. ’t Is niet omdat je wetenschapper bent, dat je fictie of kunst opzij zou zetten. Lezen brengt je iets bij, je leert mensen kennen, het is filosofie en psychologie tegelijk. En er is de fascinatie voor het wonderlijke van woorden die beelden kunnen opwekken.

Koen Goethals startte met John Steinbecks Grapes of wrath (De druiven der gramschap), een boek dat je bij de nek grijpt en weer eens heel actueel blijkt. Goethals leerde het boek kennen via Geert Mak. Een kanjer van een roman, die de sfeer van de arbeidsmigratie in de VS in de crisisjaren ’30 pakkend weergeeft, zowel beestachtig als menselijk. Freddy Mortier leest er de kwetsbaarheid van mensen in, die naargelang de omstandigheden ofwel corrupt worden ofwel net in goedheid gaan uitblinken. Professor Soetaert raadt dit boek aan als verplichte lectuur voor sociaal werkers omwille van de verschillende vertelperspectieven, waardoor je je in zoveel personages kunt inleven. Gedeeld enthousiasme dus.

Freddy Mortier apprecieert in Javier Marias’ De verliefden (letterlijk vertaald: de verliefdheden) de verschillende vertelperspectieven. Je volgt als lezer de relatie van een vrouw met de vermeende doder van haar man. Mortier vergelijkt dit boek met Balzac’s Colonel Chabert, Shakespeares Macbeth en Dumas’ Les trois mousquetaires. Het gaat over onmisbaarheid, en over hoe we omgaan met gemis. Alweer vindt prof. Soetaert deze roman een aanrader voor sociaal werkers omwille van de perspectieven.

Ronald Soetaert herleest regelmatig Montaignes Essais, als een manier van hardop denken, met humor, relativerend en opmerkelijk modern. Hij ziet de denker Montaigne als tegenpool van doener Macchiavelli. De Essays kan je lezen als brieven van een vriend, tussen filosofie en fictie.

In de traditie van de academische romans, zoals Hermans’ Onder professoren, breekt Koen Goethals een lans voor John Williams’ bestseller Stoner: het verhaal van een student uit een armoedig milieu die in de literatuurstudie raakt en ongelukkige familierelaties beleeft. Is dit een ellendig leven, vraagt men zich vaak af? Nee, het is diepmenselijk: Stoner, hoewel schijnbaar onbeduidend, is voor Goethals een (anti-)held, die zijn passie voor de literatuur volgt. Freddy Mortier vindt Butcher’s crossing sterker, in de manier waarop het idee van de vriendelijke natuur onderuit wordt gehaald. Ook de walging en de zelfhaat van de mens komt er sterk in naar voren. Mortier ergert zich aan Stoner omdat die onvoldoende werkt aan zijn persoonlijke ontwikkeling. Ook wat de stilistische kwaliteiten betreft, lopen de meningen uiteen, maar Ronald Soetaert besluit met zijn bewondering voor Williams’ genialiteit, waarmee hij drie zo totaal verschillende romans heeft geschreven.

Freddy Mortiers tweede titel is Illusions perdues, uit Balzac’s monumentale Comédie humaine, een geheel van 130 romans waarvan de personages in elkaars verhaal opduiken. Een absoluut meesterwerk.

Tenslotte schuift Ronald Soetaert Willem Elsschot’s Kaas naar voren, waarbij hij de parallel doortrekt tussen Boorman en Machiavelli enerzijds, Laarmans en Montaigne anderzijds.

Benieuwd naar meer literaire aanraders van wetenschappers? Op woensdag 28 oktober zijn Belezen wetenschappers Petra De Sutter, Dominique Benoit en Patrick Van Damme te gast.
De titels van 28 oktober (later leest u hier een verslag):

  • Petra De Sutter (o.m. hoofd Reproductieve Geneeskunde UGent) koos voor: De meester en Margarita van Michail Boelgakov (1967) en A la recherche du temps perdu van Marcel Proust (1913-1927)
  • Patrick Van Damme (o.m. hoofd Laboratorium Tropische en Subtropische Landbouw en Etnobotanie UGent) koos voor: Onder professoren van Willem Frederik Hermans (1975) en The constant gardener van John Le Carré (2001)
  • Dominique Benoit (o.m. staflid Laboratorium voor Intensieve Zorg Inwendige Geneeskunde UGent) koos voor: De broodjesroofverhalen van Haruki Murakami (2012) en Alsof het voorbij is van Julian Barnes (2012)

Myriam Verreycken, Dienst communicatie, fan van Uitgelezen in Vooruit, nu ook van Belezen

Belezen wetenschappers in Vooruit

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s