Debatteren en jureren


De slotdag van de kleine Cervantes

cervantesdebat

De kleine Cervantes is een Gentse literatuurprijs die door leerlingen uit de eerste graad van de middelbare school wordt uitgereikt sinds 1999. De leerlingen van de deelnemende scholen kunnen zich hiervoor vrijwillig inschrijven. Onder leiding van de leerkracht vormen de scholieren kleine jury’s van maximum 10 personen. Elke leerling leest vervolgens de boeken op de shortlist en bespreekt ze in de jurygroep. Om het Cervantes-jaar af te sluiten, volgt het slotdebat in de Kopergietery, waar alle deelnemende scholieren en auteurs op aanwezig zijn. Uiteindelijk stemmen de scholieren welk boek de felbegeerde kleine Cervantes-prijs mee naar huis mag nemen.

Met een jeugdig enthousiasme stap ik op donderdag 30 april, samen met mijn medestagiair Hannes, door de lege straten van een langzaamaan ontwakend Gent. Onze bestemming op deze zonnige donderdagochtend? Het Gentse kinder- en jeugdtheater Kopergietery. We kregen namelijk de eer om er aanwezig te zijn op het slotdebat en de uitreiking van de kleine Cervantes-prijs. Aangezien ik nog nooit eerder op een prijsuitreiking ben geweest, sta ik te popelen om te zien hoe deze dag zal verlopen!

Meneer Cervantes

Wanneer ik na mijn verkwikkende wandeling de zaal betreed, kan ik mijn ogen niet geloven. Op het toneel zit een jongeman in een van de zetels, zijn gezicht in een krant gedrukt. Igor, de zeventienjarige knaap, presenteert al voor de derde keer de prijsuitreiking. Hij kruipt daarvoor telkens weer in de rol van ‘meneer Cervantes’, wat voor een hoge entertainmentwaarde zorgt voor de jonge scholieren. Aan de linkerkant van het podium brengt een oude, afgeleefde piano een warm en huiselijk gevoel in de zaal. Bovenop de piano prijkt niets minder dan de kleine Cervantes-prijs, een prachtige tekening van illustrator Carll Cneut!

Na een kort welkomstwoord van meneer Cervantes, is het tijd voor het slotdebat. Daarbij valt elk boek ten prooi aan een geanimeerde discussie, waarbij telkens enkele leerlingen op het podium mogen komen om hun mening te vertellen. Ook enkele jongeren uit de zaal mogen tijdens het debat aan het woord komen. Elk debat start met een zelfgemaakte trailer van een van de boeken op de shortlist. Die trailers, gemaakt door de leerlingen zelf tijdens een workshop in de Kopergietery, geven de korte inhoud van elk boek op een mooie, visuele manier weer. Verder gebruikt meneer Cervantes bij de start van elk debat ook quotes die de leerlingen op voorhand over het boek moesten schrijven, om zo het gesprek op gang te brengen. De auteurs, die op de eerste rij zitten, luisteren de hele tijd gebiologeerd naar de opmerkingen van de scholieren.

Aanvankelijk zijn de jonge juryleden wat timide, maar tijdens de bespreking van het derde boek barst de zaal echt los. Opvallend is wel dat de scholieren voornamelijk positieve commentaren naar voren brengen. Organisatrice Annie Lens is verbaasd: ‘Normaal gezien zijn ze veel feller. De vorige jaren vielen er altijd wel een paar stekende opmerkingen, maar dit jaar zijn ze enorm braaf’. Dit jaar kwamen er ook minder scholieren opdagen. ‘Een grote groep kon niet komen wegens een andere klasuitstap. Daardoor zijn er, van de 140 jongeren die de boeken hebben gelezen, vandaag slechts een 90-tal aanwezig.’

Snijdende spanning

Na de intense debatten is het tijd voor de geheime stemmingsronde. Alle auteurs en andere genodigden moeten prompt de zaal verlaten zodat de jonge juryleden de winnaar kunnen kiezen. En wat doe je als je angstvallig op de uitslag zit te wachten? Gaan eten, natuurlijk! Tijdens het middagmaal trachten de genodigden  tussen het kauwen door te gokken welke boeken in de top drie zullen belanden. Na heel wat heen en weer gekeuvel, raken de meeste genodigden het erover eens: de koplopers zijn zonder twijfel ‘Kieuw’, ‘Ule’ en ‘Iedereen bleef brood eten’. Vooral ‘Ule’, het boek van Marc de Bel, kan op veel sympathie rekenen. Na de stemmingsronde mogen ook de leerlingen hun boterhammetjes gaan oppeuzelen vooraleer de winnaar bekend wordt gemaakt.

Na het overheerlijke middagmaal begeven alle aanwezigen zich terug naar de zaal om vol ongeduld te wachten tot schepen van Cultuur Annelies Storms arriveert. Na een zenuwslopend kwartiertje verschijnt ze eindelijk op het toneel. Even klinkt er wat gegiechel in de zaal, wanneer de schepen op de rode bank naast meneer Cervantes gaat zitten. Haar broek heeft namelijk exact dezelfde kleur als de bank, waardoor het geheel er wat komisch uitziet. Ook ondervindt ze wat problemen met de microfoon, waarvan de draad net te kort valt. De schepen begint met haar speech, waarbij ze de scholieren feliciteert met hun inzet. Dan is het, eindelijk, tijd voor le moment suprême. Samen met presentator Igor voert schepen Storms de spanning enorm op. Ze dralen, draaien gezellig rond de pot en moedigen ook de leerlingen aan om op de vloer te stampen om de spanning zo naar een ongezien hoog niveau te tillen. Alle auteurs, de arme stakkers, zitten ondertussen vol stress en met bange ogen te wachten op het verdict. En de winnaar is… Tromgeroffel… Marc de Bel met ‘Ule, ik was veertien in 1914’!

De veteraan

Het gezicht van Marc de Bel bij het horen van zijn naam is een waar plaatje. De gerenommeerde schrijver is zichtbaar geëmotioneerd en kan zijn vreugde dan ook moeilijk inhouden. ‘Het doet echt deugd’, glundert de Bel. ‘Ik schrijf nog niet zo lang boeken voor kinderen van deze leeftijd, dus deze prijs is een hele eer voor mij.’ Na zijn overwinning volgt, zoals het hoort, een interview met de winnaar. Meneer Cervantes krijgt de eer al zijn prangende vragen op Marc de Bel af te vuren. Op het einde van het interview kondigt de Bel aan dat er op 20 september een vervolg komt op zijn winnende boek. Het tweede boek zal ‘Mette’ heten. ‘Daarmee zit ik al aan mijn 150ste boek’, lacht de schrijver. De aankondiging kan op heel wat enthousiasme rekenen, want de Bel krijgt meteen een oorverdovend applaus van de hele zaal.

Het interview is nog maar net voorbij, wanneer de jonge juryleden de kans krijgen om alle auteurs vragen te stellen. De auteurs nemen voor deze vragenronde plaats op het podium. Meteen zie ik overal in de zaal handjes omhoog schieten. Vooral Linda Dielemans, de schrijfster van Zomerwoud, krijgt een regen van vragen over zich heen. De kersverse schrijfster geniet duidelijk van het hele gebeuren en antwoordt op heel wat vragen dat ze dit alles ‘behoorlijk gaaf’ vindt. Wanneer het vragenuurtje erop zit, is het tijd om een handtekening te bemachtigen bij de auteurs. Het startschot daarvoor is nog maar net gegeven, of de scholieren stormen op de auteurs af. Eventjes barst er een ware chaos los in de zaal. Ook presentator Igor wordt compleet bedolven onder de aandacht en poseert voor tientallen selfies. Wanneer alle handtekeningen uitgedeeld zijn en de rust terugkeert in de Kopergietery, is het tijd voor een laatste drankje in de bar. Met een appelsapje in de hand en de handtekening van Marc de Bel in mijn broekzak, neem ik afscheid en stap ik met een glimlach terug naar de bibliotheek.

Ook geïnteresseerd om mee te praten over de boeken van de kleine Cervantes? Dan kan je altijd terecht op hun Facebookpagina! Leerkrachten kunnen contact opnemen met Annie Lens, projectmedewerkster WOCK. De kleine Cervantes wordt georganiseerd door WOCK (Werken aan Onderwijs, Cultuur en Kunst), in samenwerking met de Bibliotheek Gent en de Kopergietery.

Emma Delhaise, stage journalistiek (Arteveldehogeschool)

Debatteren en jureren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s