Die Gezeichneten, een opera van Franz Schreker


gezeichnetenHet succes van Franz Schrekers pantomime Der Geburtstag der Infantin voor de opening van de Kunstschau Wien in 1908 trok de aandacht van collega-componist Alexander Zemlinsky. In 1911 vroeg Zemlinsky aan Schreker om hem een libretto te leveren dat net als deze pantomime de tragedie van de lelijke man zou behandelen. In Mein Leben beschreef Alma Mahler-Werfel Zemlinksy immers als “ein scheuβlicher Gnom. Klein, kinnlos, zahnlos, immer nach Kaffeehaus riechend, ungewaschen…” Schreker geraakte bij het schrijven van het libretto zo geïntrigeerd door het aan Oscar Wilde ontleende thema dat hij er zelf een nieuwe opera op wilde baseren. Schreker voltooide Die Gezeichneten in juli 1915. Door de oorlogsomstandigheden moest de première van het werk ruim drie jaar wachten. De opera betekende de aanloop tot een ongekende golf van succes voor Schreker. In de vroege jaren twintig behoorde Die Gezeichneten tot de meest gespeelde opera’s in de Duitse operatheaters.
Het keerpunt in Schrekers loopbaan kwam in de Weimarrepubliek. In 1933 werd Schreker door de nationaalsocialisten uit zijn ambten ontzet. In 1934 overleed hij aan de gevolgen van een beroerte, nog geen zesenvijftig jaar oud. Net als de personages in Die Gezeichneten was de half joodse Schreker zelf ook gebrandmerkt, ‘gezeichnet’. Het Duitse politieke klimaat van de jaren dertig was slecht voor joodse componisten als Schreker en Zemlinsky. Hen viel de twijfelachtige eer te beurt aanwezig te zijn op de beruchte tentoonstelling Entartete Musik in Düsseldorf in 1938. Later had Schrekers werk te lijden van naoorlogse onverschilligheid. De Mahleropleving van de jaren zestig en de daaropvolgende de heropleving van de Entartete Musik brachten een kentering teweeg.

Tine Englebert, Bibliothecaris Afdeling Muziek en Film

Die Gezeichneten, een opera van Franz Schreker

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s