Afscheid van opera-intendant Gerard Mortier


gerardmortierNa Jan Hoet is opnieuw een topfiguur uit de culturele wereld overleden. Dit weekend stierf Gerard Mortier die de ingedommelde opera nieuw leven inblies.
Gerard Mortier deed zijn eerste ervaring op als assistent bij het Festival van Vlaanderen (1968-1972). In de jaren 70 was hij verantwoordelijk voor de artistieke planning bij de Deutsche Oper am Rhein en bij de opera’s van Hamburg, Frankfurt en Parijs. Mortier verwierf tijdens de jaren 80 wereldfaam als opera-intendant van de Munt te Brussel. Hij bouwde er een vernieuwende programmatie uit en verschafte de Munt een internationaal prestige. Het publiek kreeg er een verbluffende nieuwe esthetiek te zien. Mortier werd beschouwd als een durver en een vernieuwer. Hij hield zich ook bezig met de reorganisatie van de Vlaamse opera’s en werd in 1988 intendant van de Vlaamse Opera Stichting (VLOS), het nieuwe instituut dat uit de fusie van de Gentse en Antwerpse opera voortvloeide.

Tussen 1992 en 2001 leidde Mortier de Salzburger Festspiele. De radicale ommezwaai van het programma zorgde geregeld voor controverses. Van 2002 tot 2004 was Mortier de eerste intendant van de RuhrTriennale, een nieuw muziekproject dat het Ruhrgebied een cultureel elan moest geven. Nadien werd Mortier directeur van de Opéra National de Paris. Ondertussen bereidde Mortier de bouw van een Muziekforum in zijn geboortestad voor. De plannen werden in 2005 opgeborgen. Op dezelfde locatie verrijst nu de nieuwe bibliotheek. Vanaf september 2009 zou Mortier de New York City Opera leiden. Nog voor zijn start diende hij er zijn ontslag in. In september 2010 kreeg Mortier in het Teatro Real in Madrid een contract tot 2016, maar werd er in september 2013 ontslagen als artistiek directeur en kreeg een aanstelling als adviseur voor een jaar.
Een aantal opmerkelijke producties illustreren Mortiers internationale carrière. In de alom geprezen Mozart-cyclus was het jeugdwerk La finta giardiniera (1986) van het regisseursduo Karl-Ernst en Ursel Herrmann een hoogtepunt. De enscenering van de morbide wereld van de doodzieke courtisane Violetta in de legendarische productie van Verdi’s La traviata, opnieuw in een regie van de Herrmanns, was in de Munt in 1987 een ware triomf. Een opera die Mortier bijzonder na aan het hart lag, was Saint-François d’Assise van de Franse componist Olivier Messiaen. De vertolking van de titelrol door de Belgische bas-bariton José Van Dam droeg bij tot het immense succes. Het laatste hoogtepunt in Mortiers loopbaan was Così fan tutte, een productie van het Teatro Real in Madrid die ook in de Munt te beleven was. De Oostenrijkse filmregisseur Michael Haneke maakte van Mozarts lichtvoetige opera een voorstelling vol donkere tonen en melancholie. Heel recent, op 28 januari 2014, ging in Madrid de opera Brokeback Mountain in première. Deze creatie van componist Charles Wuorinen en librettiste Annie Proulx plande Mortier voor de New York City Opera, maar nam hij ten slotte mee naar het Teatro Real.
Bij Gerard Mortier werd in de zomer van 2013 een agressieve vorm van kanker vastgesteld. Mortier is zeventig geworden. Tijdens zijn loopbaan kreeg Mortier tal van eerbewijzen. Op 21 maart reikt UGent postuum een eredoctoraat uit aan Gerard Mortier.

Tine Englebert, bibliothecaris Afdeling Muziek en Film

Afscheid van opera-intendant Gerard Mortier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s