Otello in de Gentse opera


1314_affiches_otello_webDe Gentse Opera programmeert vanaf 28 februari Otello ossia Il moro di Venezia, Gioacchino Rossini’s opera-adaptatie van het drama Othello (ca. 1603) van William Shakespeare. Het is 450 jaar geleden dat de beroemde Engels toneelschrijver, dichter en acteur (Stratford-upon-Avon, ca. 23 april 1564) werd geboren. In het jaar van deze verjaardag staan op diverse podia Shakespearebewerkingen op het programma.

Deze opera op een Italiaans libretto van Francesco Maria Berio di Salsi wordt gezien als Rossini’s eerste serieuze werk en een van zijn grotere successen. De première vond plaats op 4 december 1816 in het Teatro del Fondo te Napels. Omdat er in Napels onvoldoende baritons en bassen beschikbaar waren, werden alle mannelijke hoofdrollen geschreven voor tenor. Dit belcantowerk staat dan ook garant voor vocaal vuurwerk. Het werk zou zeer populair blijven tot de gelijknamige opera van Giuseppe Verdi uit 1887 Rossini’s werk in de vergetelheid deed geraken. De revival kwam pas toen de na 1950 op gang gekomen Rossini-renaissance zich ook tot diens serieuze opera’s ging uitstrekken.

otello

De opera is indirect gebaseerd op het drama van Shakespeare, maar de verhaallijn wijkt in meerdere opzichten af van het origineel. De handeling vindt niet alleen plaats in Venetië en niet op Cyprus, maar ook het gehele dramatische conflict ontstaat op een andere wijze. Iago krijgt niet dezelfde duivelse rol als bij Shakespeare en Verdi. De rol van Rodrigo daarentegen, van secundair belang in het origineel en bij Verdi, is zeer prominent aanwezig in de versie van Rossini. Desdemona op haar beurt is minder het onschuldige meisje. De grote lijnen blijven natuurlijk dezelfde. De cocktail van blinde ambitie, liefdesverlangen en racisme vormt een gevaarlijke mix met fatale gevolgen. Rossini’s keuze voor een Shakespearedrama als inspiratie was gewaagd: het was onconventioneel om een dramatisch einde te verkiezen in plaats van een happy end.

Grote en minder bekende componisten hebben in de loop van de operageschiedenis Shakespeares literaire scheppingen op muziek gezet. Zijn oeuvre heeft tot belangrijke muziekwerken geïnspireerd en werd al vroeg voor de operabühne ontgonnen. Op het einde van de zeventiende eeuw zijn er Henry Purcells semi-opera’s The Fairy Queen (1692), The History of Timon of Athens (1694) en The Tempest (1695) en in de achttiende eeuw de opera’s Rosalinda (1744) van Francesco Maria Veracini naar As You Like It en Gli equivoci (1786) van Stephen Storace naar The Comedy of Errors. Niet alle op het oeuvre van Shakespeare gebaseerde opera’s hebben repertoire kunnen houden. De bekendste voorbeelden zijn Verdi’s meesterwerken Macbeth (1847), Otello (1887) en Falstaff (1893), Otto Nicolais Die lustigen Weiber von Windsor (1849), Charles Gounods Roméo et Juliette (1867), Ambroise ThomasHamlet (1868) en Benjamin Brittens A Midsummer Night’s Dream (1960). Hedendaagse componisten putten nog steeds graag uit de ruime voorraad komedies en tragedies, zoals  Aribert Reimanns Lear (1978), Manfred Trojahns Was ihr wollt (1998) gebaseerd op Twelfth Night en Giorgio Battestellis Richard III (2005) aantonen.

Het is de autoriteit en nestor onder de Rossini-dirigenten en de artistieke directeur van het Rossini Operafestival Pesaro, Alberto Zedda, die deze Otelloproductie in de Vlaamse Opera dirigeert.

Tine Englebert, bibliothecaris Afdeling Muziek en Film

Otello in de Gentse opera

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s