GELEZEN: Het Geuzenboek door Louis Paul Boon (1979)


Louis Paul Boon, 100 jaar geleden geboren in Aalst en er op 10 mei 1979 overleden, heeft met de postuum uitgegeven historische fictie Het Geuzenboek een tour de force in zijn laatste levensjaren verwezenlijkt.

In een meeslepende stijl, herinnerend aan Pieter Daens (1971) over de sociale strijd in de 19de eeuw tegen het onrecht en de armoede in Aalst, vertelt Boon over de soms gruwelijke historische feiten en figuren uit de 16de eeuw. Tegen de opeenvolgende katholieke Spaanse machthebbers (Keizer Karel, Filips II, de hertog van Alva), de paus in Rome en hun corrupt geloof, droomt hij met de protestanten en/of de geuzen (Lutheranen, Wederdopers, Calvinisten) van een nieuwe, rechtvaardiger maatschappij met een echte, meer persoonlijke religiebeleving.

Deze Boon boeit mij vooral omdat hij als een nar-schilder, verwant met Pieter Brueghel de Oude (zie ook kaft van de eerste druk met een detail uit De moord op de onschuldige kinderen), de machtigen hekelt en partij kiest voor de arme opstandige “mensjes” of “het grauw” die een naam, een ambacht en een gezicht krijgen. Overigens spiegelt Boontje zichzelf en zijn werk ook in deze historische roman. De rederijker-onderwijzer Jan Onghena noemt Boon een “soort verboemeld genie”, wellicht denkend aan de dagelijkse rit met een boemeltreintje naar zijn werk als journalist in Gent ; de opstandige ketters beschrijft Boon als “opschietend onkruid”, een knipoog naar zijn romans over de nieuwe jeugd van de jaren 60 in de twintigste eeuw Het nieuwe onkruid (1964) en Als het onkruid bloeit (1972).

Boon beschouwt in zijn roman Gent als het belangrijkste bolwerk en symbool van de geuzenopstand in Vlaanderen tegen de rooms-katholieken. Dus Het Geuzenboek is ook een inspirerend boek voor een wandeling doorheen de Gentse geschiedenis met onder meer haltes in het Prinsenhof (geboorteplaats van Keizer Karel, 1500), de Onderstraat (het Hof van Ryhove, een van de leiders van de Calvinistische Republiek in 1577, samen met Jan van Hembyze), het Sint-Baafsplein (de Sint-Baafskathedraal, waar de “vurige stem” van de Calvinistische prediker Pieter Dathenus weerklonk).

Joël Neyt, Literair Gent

GELEZEN: Het Geuzenboek door Louis Paul Boon (1979)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s